Theorie
Quotiëntregel oefenen
Je gebruikt de quotiëntregel (zonder trema: quotientregel) als de ene functie door de andere gedeeld wordt. In de teller van de afgeleide staat een min. De noemer laat je staan als het kwadraat van de noemer.
f is de functie die je differentieert. g is de teller, h de noemer. Die volgorde ligt vast.
f(x)=h(x)g(x)f′(x)=(h(x))2g′(x)⋅h(x)−g(x)⋅h′(x)
Stappenplan
- 0Kijk of de ene functie door de andere gedeeld wordt. Staat er een breukstreep, met x in de teller en in de noemer? Dan is het de quotiëntregel. De noemer mag niet nul zijn.
- 1Noem de hele functie f, de teller g en de noemer h. Schrijf f(x)=h(x)g(x). De teller is altijd g, de noemer altijd h.
- 2Bereken g′(x) en h′(x). Elke kant apart, met de machtsregel of de somregel.
- 3Zet ze in de formule: f′(x)=(h(x))2g′(x)⋅h(x)−g(x)⋅h′(x). In de teller staat een min. De noemer laat je staan als het kwadraat van h. Werk dat uit tot een net antwoord.
Drie voorbeelden
f(x)=x−23x+1
- Stap 0. Er staat een breuk: teller 3x+1, noemer x−2. Dat is de quotiëntregel. De noemer mag niet nul zijn, dus x=2.
- Stap 1. g(x)=3x+1 en h(x)=x−2.
- Stap 2. g′(x)=3 en h′(x)=1.
- Stap 3. f′(x)=(x−2)23(x−2)−(3x+1)⋅1=(x−2)23x−6−3x−1=(x−2)2−7.
Antwoord: f′(x)=(x−2)2−7
f(x)=2x+1x2+4
- Stap 0. Er staat een breuk: teller x2+4, noemer 2x+1. Dat is de quotiëntregel. De noemer mag niet nul zijn, dus x=−21.
- Stap 1. g(x)=x2+4 en h(x)=2x+1.
- Stap 2. g′(x)=2x en h′(x)=2.
- Stap 3. f′(x)=(2x+1)22x(2x+1)−(x2+4)⋅2=(2x+1)24x2+2x−2x2−8=(2x+1)22(x2+x−4).
Antwoord: f′(x)=(2x+1)22(x2+x−4)
f(x)=x2+1x+5
- Stap 0. Er staat een breuk: teller x+5, noemer x2+1. Dat is de quotiëntregel. x2+1 is altijd minstens 1, dus de noemer is nooit nul.
- Stap 1. g(x)=x+5 en h(x)=x2+1.
- Stap 2. g′(x)=1 en h′(x)=2x.
- Stap 3. f′(x)=(x2+1)2(x2+1)−(x+5)⋅2x=(x2+1)2x2+1−2x2−10x=(x2+1)21−10x−x2.
Antwoord: f′(x)=(x2+1)21−10x−x2